Beynimiz Nasıl Zinde Kalır

Share

Beynimizi Yaşlanmaktan Koruyalım: Ruh Sağlığı Yerinde Zinde Beyin

Beden-beyin ilişkisi

Ruh sağlığı dendiğinde duyguların düzenlemesi ile birlikte düşünme, mantık yürütme, konuşma, dikkat, algılama ve hatırlama işlevlerinin yeterli olması anlaşılır. Bütün bu zihinsel yetiler kişinin hangi yaşta olursa olsun anlamlı bir yaşam sürmesinin önemli unsurlarıdır. Yıllar geçtikçe nasıl beden yıpranıyorsa beyin ve sinir sisteminin işleyişinde de bazı düşüşler olabilir. Aslında beden ve beyin-zihin sağlığı karşılıklı birbirini etkiler. Bedensel sağlığı yerinde olan, hareket yeteneği olan ve bunu kullanan, damarlarını ve metabolizmasını da sağlıklı düzeyde tutarken beyin de daha zinde kalacaktır.

Beyin işlevleri bozulan ve depresyonda olan kişilerde ise durgunluk, isteksizlik, uyku iştah bozuklukları, kendine bakımda azalma, sağlığına dikkat edememe gibi nedenlerle beden sağlığı daha da bozulacaktır. Beden sağlığında sorunlar olan kişilerde, kilo alma, yeterli hareket edememe, doğru beslenmeme, kalp ve damar hastalıkları, yüksek tansiyon ve şeker hastalıkları da bellek sorunlarına ya da bunamaya zemin hazırlayabilir. Sağlıklı yaşamın önemli bir boyutu da kişinin bağımsız yaşayabilme kapasitesini koruyabilmesidir.

Beynimiz nasıl yaşlanıyor?

Beyindeki bazı yürütücü (karar verme, hedefe doğru atılacak adımları atma, sonuçlandırma vb) yapılar ve bellek merkezlerinde yaşla küçülme olabiliyor. Bunun dışında serbest radikaller denilen dokulara zarar veren bir çeşit zehirli maddeler hücrelerde arttıkça hücre yaşlanması ortaya çıkıyor. Bu maddelerin birikmesini önlemek için yine dengeli beslenme, bazı vitaminlerin özellikle besinler yoluyla alınması önemlidir.

Depresyonun etkisi

Depresyon her 10 kişiden 2-4ünde ortaya çıkan bir ruhsal hastalıktır. Zemin hazırlayan etkenler arasında kalıtım, kronik bedensel hastalıklar, hormonal hastalıklar, kayıplar, travma denen kişinin dayanamayacağı kadar zorlayıcı ya da dehşet yaratan olayların (şiddet, saldırı, afet, işkence, savaş vb) yaşanması, kaygı bozuklukları sayılabilir. Depresyondaki kişide durgunluk, isteksizlik, moral bozukluğu, ağlama isteği ya da aşırı sinirlilik, dikkati toplayamama, unutkanlık, önceden zevk aldığı faaliyetlerden zevk alamama, uyku ve iştah bozuklukları görülür. Eğer bu belirtiler sürekli iki haftadan daha uzun sürüyorsa kişinin gündelik hayatını olumsuz etkiliyor ve kişi günlük işlerini yapamıyorsa bir psikiyatri uzmanıyla görüşmek gereklidir.

Tedavi edilmemiş depresyon hem kişinin yaşam kalitesini, dolayısı ile sağlığını bozacak hem de bazen yaşamla bağını zayıflatacaktır. Ayrıca depresyonun uzaması yine beyin yapısında bazı bozulmalara yol açacaktır. Psikiyatri uzmanı uygun görürse ilaç tedavisi ve psikoterapi kişinin beyin sağlığını da korur.

Beynimizi nasıl zinde tutarız?

Beynimizi zinde tutmak bedenimizi de zinde tutmaktan geçiyor ama daha fazla yapacağımız şeyler de var.

  • Açık havada haftada en az üç gün en az yirmi dakika yürüyüş yapın,
  • Stresinizi azaltın, sıkıldığınız olayları yakınlarınızla paylaşın, içe atmayın,
  • Meşguliyet önemli: kitap okuma, hobi, yeni bir şey öğrenme, kendi işlerinizi yapmaya devam etme sizi meşgul eder, yaşamla bağları sürdürür.
  • Sosyal ilişkilerinizi sürdürmeye çalışın: davet edildiğiniz yerlere, akraba, arkadaş toplantılarına gidin, siz de onları davet edin.
  • Zihinsel olarak aktif olun: haberleri izleyin, bulmaca çözün, önceden yapabildiğiniz şeyleri sürdürmeye çalışın, yeni şeyler öğrenin.
  • Alabildiğiniz kadar (fazla yorulup yıpranmayacağınız       derecede) sorumluluk almaya devam edin
  • Sağlıklı beslenin
  • Gündüz değil gece uyuyun
  • Olumlu düşünün

Beyin bir yandan yaşlanırken yaşla gelen deneyimlerin olumlu etkisini göz ardı etmemek gerekir. Deneyim insanın stresler karşısında farklı çözüm yollarını bulabilmeyi, sabretmeyi, esnekliği de getirebilir. Bu özelliklerinizi de gerektiğinde devreye sokmayı unutmayın. Sağlıklı kalın.